Kiedy to minęło? – zastanawiasz się patrząc na swoje dziecko, z dumą pakujące nowy plecak. Już niedługo przekroczy próg szkoły. Nie jako przedszkolak, lecz jako uczeń, gotowy na nowe wyzwania i osiągnięcia.
Radość miesza się jednak z obawą o to, jak dziecko poradzi sobie w nieznanym dotąd środowisku i czy sprosta wymaganiom.

Czym jest dojrzałość szkolna? Jakie umiejętności powinno opanować dziecko gotowe dla podjęcia nauki w pierwszej klasie? Jak pomóc?

Rozwój fizyczny i manualny

  • Ma odpowiednie do wieku: wzrost, wagę oraz sprawne narządy wewnętrzne, a także sprawdzony wzrok i słuch (ewentualne wady są korygowane).
  • Wykazuje się dobrym stanem zdrowia, odpornością na choroby i zmęczenie.
  • Jest sprawne ruchowo (posiada umiejętność skakania, rzucania i łapania piłki, jazdy na rowerze).
  • Ma prawidłowo działające narządy mowy.
  • Chętnie uczestniczy w zabawach ruchowych.
  • Sprawnie chodzi i biega, zachowując równowagę ciała.
  • Wykonuje improwizacje ruchowe do muzyki lub opowiadania nauczyciela.
  • Samodzielnie ubiera się, zapina guziki, wiąże sznurowadła.
  • Prawidłowo wykonuje czynności higieniczne i korzysta z toalety.
  • Posługuje się przy rysowaniu i innych czynnościach zawsze tą samą ręką.
  • Prawidłowo trzyma przybory i stosuje odpowiedni nacisk podczas rysowania.
  • Rysuje szlaczki.
  • Kolorując, mieści się w konturze.
  • Podejmuje i samodzielnie wykonuje prace plastyczno-konstrukcyjne.
  • Sprawnie posługuje się nożyczkami.
  • Rysuje postać ludzką

Na co warto zwrócić uwagę?

  • Czy dziecko lubi zabawy ruchowe?
  • Czy chętnie uczestniczy w zespołowych grach ruchowych?
  • Czy jest w stanie zachować określoną pozycję przez jakiś czas (spokojnie stać, siedzieć)?
  • Czy dziecko dobrze widzi i słyszy?
  • Czy męczy się szybciej niż rówieśnicy?

Rozwój umysłowy

  • Interesuje się otaczającym światem, odczuwa potrzebę uczenia się.
  • Potrafi słuchać w skupieniu tego, co mówi lub czyta nauczyciel, czy rodzic.
  • Słucha uważnie poleceń i rozumie ich treść.
  • Potrafi coraz dłużej zajmować się jedną, nawet monotonną czynnością.
  • Coraz częściej pojawia się pamięć dowolna (dziecko na żądanie zapamiętuje i potrafi odtworzyć wcześniej przyswojone treści).
  • Potrafi formułować proste wnioski na podstawie obserwowanych faktów (np. na ulicy są kałuże, tzn., że padał deszcz).
  • Orientuje się w najbliższym otoczeniu (zna swój adres zamieszkania, miasto, kraj, wie, czym zajmują się rodzice itp.).
  • Zapamiętuje wierszyki, piosenki, po wysłuchaniu opowiadania potrafi opowiedzieć treść.
  • Dziecko wypowiada się pełnymi zdaniami, potrafi opowiedzieć historyjkę, obrazek.

Ćwiczenia doskonalące pamięć i uwagę

  • Nauka wierszyków, piosenek.
  • Gry typu MEMO.
  • Zabawy polegające na zapamiętywaniu układu przedmiotów, następnie odgadywanie, co się zmieniło.
  • Nauka kolejności dni tygodnia, pór roku itp.
  • Zagadki, zawierające w treści dwie lub więcej wskazówek.

Rozwój percepcyjno – motoryczny

Analiza i synteza wzrokowa - Kompetencja umysłu, polegająca na rozkładaniu na podstawowe elementy docierających do mózgu wrażeń słuchowych i wrażeń wzrokowych oraz ponownym ich syntetyzowaniu i interpretowaniu, warunkująca opanowanie umiejętności czytania i pisania.

  • Ćwiczenia analizy i syntezy wzrokowej:
  • Rozpoznawanie odgłosów.
  • Dziecko ma powiedzieć, jaką głoskę słyszy na początku i na końcu wyrazu.
  • Dzielenie wyrazów na głoski, sylaby oraz składanie wyrazów z usłyszanych głosek/sylab.
  • Szukanie różnic/podobieństw w obrazkach.
  • Układanie według wzoru.
  • Rysowanie według wzoru

Orientacja kierunkowo – przestrzenna - Umożliwia piszącemu dziecku podjęcie decyzji, jak względem siebie ułożyć elementy graficzne pisma.

Ćwiczenia orientacji kierunkowo - przestrzennej

  • Zabawy/polecenia angażujące orientację kierunkowo – przestrzenną (połóż to na półce po lewej... itp.).
  • Pytanie dziecka, w której ręce trzyma określony przedmiot.
  • Zwracanie uwagi na prawidłowe trzymanie przyborów piśmienniczych.

Rozwój społeczno – emocjonalny:

  • Panowanie nad emocjami.
  • Poczucie obowiązku.
  • Umiejętność pokonywania trudności.
  • Empatia.
  • Poczucie przynależności do grupy.
  • Rozumienie zasad i norm społeczno-moralnych.
  • Motywy prospołeczne.

Jak wspierać rozwój społeczno – emocjonalny dziecka?

  • Rozmawiać z dzieckiem o jego uczuciach związanych z przeżytymi sukcesami oraz porażkami.
  • Uwrażliwiać dziecko na potrzeby i uczucia innych osób poprzez rozmowy oraz prezentowanie właściwych postaw społecznych.
  • Powierzać dziecku obowiązki i odpowiedzialne zadania .
  • Dawać dziecku jak najwięcej okazji do kontaktów z rówieśnikami.
  • Stwarzać dziecku okazje do radzenia sobie w różnych sytuacjach społecznych.
  • Inspirować dziecko do zachowań prospołecznych (działania na rzecz innych).

Jak przygotować dziecko do pójścia do szkoły?

  • Zaangażuj dziecko w przygotowania – wybór przyborów szkolnych, placaka;
  • Przygotuj miejsce do nauki – biurko, półkę na książki;
  • Zadbaj o dobrą, spokojną atmosferę emocjonalną w domu, utrzymuj z dzieckiem emocjonalny kontakt;
  • Ustal stały rozkład dnia, obejmujący czas przeznaczony na zabawę i czas przeznaczony na naukę;
  • Stwarzaj dziecku okazje do nawiązywania kontaktów z rówieśnikami;
  • Nigdy nie strasz dziecka szkołą i nauczycielami
.